أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

5

قانون ( فارسى )

فصل دوم قرقر شكم و بيرون شدن باد بدون اراده - قرقر شكم از چيست ؟ 1 - كسى غذاى بادزا مىخورد و باد زياد از آن توليد مىشود . 2 - غذا بد هضم شده است . سبب بد هضم شدن غذا يا در اندام هضم‌كننده نهفته است يا در خود غذاست كه به هضم نمىرسد . آنچه سبب بد هضمى غذا در اندامان است اكثرا از اثر سرما و سردمزاجى يا در اثر از دست دادن نيرو است ؛ چنان كه در مرحله‌هاى اخير سلّ مشاهده مىشود . 3 - بسيار رخ مىدهد كه پيدايش قرقر شكم همراه شكم نرمى و داشتن نياز مبرم به دفع مدفوع است . 4 - شايد قرقر منشأش در روده‌هاى باريك بالايى باشد ؛ كه در اين حالت صداى قرقر شديدتر است . 5 - ممكن است قرقر از رودهء ستبر سرچشمه گيرد كه صداى قرقر سنگين‌تر ( بم‌تر ) است . اگر قرقر شكم با رطوبت مخلوط شود صدا به بقبق تبديل مىشود . 6 - ممكن است قرقر شكم نشان از بحران بيمارى شخص داشته باشد . 7 - ممكن است صداى قرقر شكم زنگ خطر پديد آمدن اسهال باشد . 8 - گاهى ممكن است عامل قرقر شكم از جانب طحال باشد . 9 - قرقر شكم گاهى از اثر بند آمدنيهاى درونى پديد آيد كه اين حالت را در بيماران يرقانى مشاهده مىكنى ؛ زيرا روده‌هاشان به سردى گراييده است . 10 - و شايد قرقر شكم از اثر ناتوانى كبد رخ دهد . - باد سر زده و بدون اراده از چيست ؟ - اگر رودهء مستقيم سست شود ، جلوگيرى از بيرون آمدن باد شكم از ارادهء انسان خارج است . و اگر رودهء روزه‌دار سست شود ، باز باد سر زده و بدون مانع هرگاه بخواهد بيرون آيد . - چگونه بدانيم كه مسبب اين بادپرانى بىرويه كدام يك از روده‌هاى مستقيم و روزه‌دار است ؟ - فرق را بايد از كم احساساتى مقعد و از برآمدگى مقعد بجوئى . علاج بايد بيمار از خوردن غذاى بادزا و زياد دورى جويد و بر گرسنگى شكيبا باشد . با وسايلى كه ياد گرفته‌اى نيروى هاضمهء بيمار را تقويت كن ! و با داروهايى كه در باب قولنج بادى مىآوريم باد جمع آمده را پراكنده كن و تحليل ببر ! براى كسانى كه قرقر شكم دارند بهتر آن است كه در اكثر وعده‌هاى غذا آش زيره‌اى ، آش فلافلى و مرباى سوسن زرد بخورند . اگر همراه قرقر شكم اسهال هست ، داروى خوزى بخورند و از داروى تركيبى زير استفاده كنند .